Door Hans Brosse

Ook dit jaar bespreken wij weer in het openbaar de begroting en de plannen voor komend jaar van onze gemeente. Dat is niet zo zeer een ritueel gebeuren maar een belangrijk onderdeel van ons eigen democratisch bestuursproces. De raad gekozen door de burgers geeft een oordeel over de plannen en voorstellen van ons college. Een en ander lijkt ons waardevol, daarom gaan we er voorzichtig mee om. De begroting past in een reeks financiële en bestuurlijke stukken. Zij is een uitwerking van de keuzes die we eerder hebben gemaakt in de perspectiefnota, ons coalitieakkoord en het raadsprogramma.
Wij danken het college en diens ambtelijke staf voor de programmabegroting en de daarbij behorende productenraming 2007. De stukken zijn logisch en inzichtelijk opgesteld, onze complimenten.

De afgelopen jaren zijn we als gemeente en als burgers hardhandig geconfronteerd met de gevolgen van het landelijke kabinetsbeleid van bezuinigen en korten. Dat beleid is, ondanks alle mooie woorden van economische groei en bloei, die we dagelijks mogen horen van de minister president, lange tijd gewoon voortgezet. Naast de eerder toegepaste bezuinigingen, die soms heel eufemistisch efficiency kortingen worden genoemd, heeft dat beleid, lokaal geleid tot flinke problemen.
Per 1 januari 2006 heeft de landelijke overheid een nieuw zorgstelsel ingevoerd. Dat heeft vele mensen met lage inkomens voor extra moeilijkheden geplaatst. Op lokaal niveau vooral, ervaren we de gevolgen die daarmee een zorg voor de lokale politiek vormen.
Daarnaast legt den Haag steeds meer taken op het terrein van sociale zaken, op het bord van de lokale overheid. Zo zal per 1 januari 2007 de wet Maatschappelijke Ondersteuning van kracht worden. De invoering van deze wet staat in het teken van drie grote beleidslijnen, te weten:
- decentralisatie van rijksoverheid naar de lokale overheid om de uitvoering van het werk vooral goedkoper te maken en hopelijk flexibeler/beter, en
- het weghalen van schotten tussen beleid op het terrein van zorg, welzijn en wonen.
- het verwijderen van wettelijke aanspraken op bepaalde voorzieningen die de burger kan maken,
De gemeente moet zich op lokaal niveau gaan verantwoorden voor het beleid, er worden prestatievelden ingevoerd, en meer marktwerking wordt verwacht. De burger zal dat o.a. merken door de invoering van één loket waar zij/hij met alle vragen op dit terrein terecht kan. en aan het verdwijnen van de wettelijke aanspraak die hij nu nog kan maken.
De nieuwe taak van de gemeente is vooral het zorgen voor de regie, het coördineren, afstemmen en financieren van het werk dat onder meer door zorginstellingen en welzijnsinstellingen wordt uitgevoerd. Kortom een uitdaging en een flinke taakverzwaring voor komende tijd van dit belangrijke dossier voor BenW, diens ambtelijke staf en de raad. De PvdA zal dan ook de uitvoering nauwgezet blijven volgen.

Intergemeentelijke samenwerking

Er is dit jaar meer moeilijk nieuws uit den Haag gekomen. Juist met de verkiezingen in zicht moeten volgens minister Remkes van de VVD “kleine gemeenten fuseren want ze kunnen hun taken niet aan. Vroeger waren de regels niet zo complex” . Einde citaat. En als zijn plan wordt uitgevoerd ook het einde aan de vrijwilligheid om samen te gaan. Volgens Remkes moet dit ook kunnen worden afgedwongen. Het NRC/Handelsblad schreef onlangs dat minister Remkes in feite een kruistocht houdt tegen bestuurlijke drukte. Gelet op de reacties van de landelijke partijen CDA en de PvdA, zal het met snel fuseren van Landsmeer met andere gemeentes wel meevallen. Maar het is en blijft een gevoelig onderwerp, wethouder Prins heeft terecht direct verkeerd geciteerde uitspraken gecorrigeerd. En in de strategische doelstellingen op lange termijn (blz 19 ) wordt de zelfstandigheid terecht benadrukt en ook de burgemeester heeft onlangs via de VNG zich daarvoor ingezet.
Daarom lijkt het ons verstandig geheel conform ons coalitieakkoord en raadsprogramma nu snel meer samenwerking te zoeken met andere bedreigde gemeentes en voorts ook andere bestuurlijke initiatieven te nemen. Met Oostzaan b.v. samenwerking op het gebied van personeelszaken en verder met Wormerland en Waterland milieuzaken.Andere onderwerpen zijn de brandweer, de belastingen, onderwijs en nog veel meer. Maar dit, met de nadruk op samenwerken en niet op samengaan.
Het is een uiterst actueel dossier waarbij voor de raad zelf nog het probleem van de controle komt want de gemeente zelf wordt misschien te klein om controle uit te oefenen op zaken die we in nieuwe samenwerkingsverbanden onderbrengen.De raad komt op grotere afstand te staan en dat betekent weer dat ook de burger het risico loopt invloed te verliezen op zijn bestuur. Ook dit lijkt een punt van aandacht voor de werkgroep bestuurlijke vernieuwing.
Afhankelijk van de reactie van het college komen we hierop terug in tweede termijn.

Financiën

In ons verkiezingsprogramma heeft de PvdA - ook met het oog op de zelfstandigheid van de gemeente de noodzaak voor een gezonde financiële positie van de gemeente benadrukt. Het college en haar ambtelijke staf verdienen complimenten voor de wijze van presenteren van het beleid en de daarvoor gevraagde middelen. In grote lijnen vinden we hier een vertaling van het bestuursakkoord. Met genoegen stellen wij vast, dat dankzij het nieuwe bestuursakkoord tussen de PvdA en de VVD er door het college veel geld gevraagd wordt voor nieuw beleid.
De gemeente heeft thans een sluitende begroting met een overschot waarvoor we inmiddels al een bestemming hebben afgesproken. Toch liggen er ook hier weer problemen op ons te wachten. Er zijn voor de gemeente zeker risico’s verbonden aan het WMO dossier en aan de toestand van de riolen en het herinrichten van verschillende straten en het milieubeheer. Ook de drie grote projecten Luyendijk, Dorpscentrum en Herziening Breekoever brengen risico’s mee. Ten slotte is voor de gemeente, zeker ook de politieke situatie op landelijk niveau een risico, zoals de begroting terecht stelt op blz 58.

Veiligheid

Er wordt in de plannen veel aandacht besteed aan de veiligheid en de openbare orde. De voorgestelde bestuurlijke inspanningen (blz. 22) verdienen zeker steun. Spijtig genoeg is onze daadwerkelijke invloed op veiligheid, echter bescheiden. De officier van justitie en de politie zijn hier vooral aan zet. De contacten met de politie zijn gelukkig sterk verbeterd en er zijn ook wel successen te melden. Maar in onze bijdrage van vorig jaar stelden we “Al vele jaren leeft bij velen in Landsmeer, het idee dat de politie klachten niet erg serieus neemt en dat zij in feite verlangt dat de burger zelf overtuigend bewijs levert van handelingen, waarvan iedereen die er op let kan zien dat ze plaatsvinden. Auto’s en brommers die door het sportpark rijden, drugshandel op meerdere plaatsen, snelheidsovertredingen overal” We vragen daarom opnieuw waarom wordt zo weinig zichtbaar opgetreden tegen de handel in drugs en waarom zijn er nog steeds zo weinig snelheidscontroles?
De beurtregisseur is voor de meeste burgers onzichtbaar gebleven, en evenals vorig jaar kunnen we stellen dat handhaving van de openbare orde ons nog steeds grote zorgen baart.

Jeugdbeleid

Hiermee hangt helaas ook de problematiek van ons jeugdbeleid samen. Inmiddels is dit een Europees probleem geworden, hoewel de dimensies ervan verschillen. Vorig jaar stelden we reeds vast dat er voortdurend kleine incidenten, overlast en klachten over problematisch gedrag van jongeren zijn. De betrokken jongeren zelf, voor zover bereid tot overleg en georganiseerd, stellen dat ze nergens heen kunnen. Uit de contacten en het overleg met op dit gebied werkende instellingen blijkt dat er vaak bedoeld wordt dat ze nergens heen kunnen om te blowen of te drinken. We hebben hier te maken met een breed maatschappelijk probleem waarbij ook het onderwijs is betrokken, de sportverenigingen, politie en justitie, de rol van de ouders is in het geding, evenals de problematiek van scholing en werkgelegenheid. Het jeugd en jongerenbeleid moet van onderen komen en de nieuwe jongeren- werker zal komende tijd al zijn kennis en talenten hiervoor nodig hebben. Onze steun heeft hij.
Wellicht dat het geheel van de nieuwe activiteiten en nieuwe vormen van samenwerking in Landsmeer, zoals de brede school, ook het onderwijs een positieve bijdrage kan gaan leveren nu er meer middelen en tijd voor beschikbaar komen. Bij de verbouwingen en de nieuwbouw van resp. de Hoeksteen en Augustinus en de Montessori is er rekening mee gehouden.
De betrokken wethouder is reeds begonnen met consultaties en het leggen van contacten met verschillende instanties en personen. Ook de PvdA en de VVD hebben initiatieven genomen zelf van dichtbij kennis te nemen wat er thans speelt. Maar duidelijk is wel, op dit punt zijn er geen eenvoudige pasklare oplossingen.

Als we het rijtje van maatschappelijke onrust nagaan dan komen we ook op de mogelijke extra derde ontsluitingsweg. De derde ontsluitingsweg is op dit moment in studie. Zij wordt ook bepleit door de BVL. Hierover zal komende jaren gesproken worden mede afhankelijk van de toekomstvisie over het vervoer en verkeer.
Bewoners van Nijenrode kunnen thans echter gerustgesteld zijn. Een weg dwars door die woonwijk heen is voor ons geen optie.

Regelgeving

De burger in Landsmeer die het gemeentehuis binnengaat met een probleem of vraag loopt het risico geconfronteerd worden met een veelheid aan regels die behoorlijk kunnen ingrijpen op de persoonlijke levenssfeer. Een voorbeeld hiervan lijkt de zogeheten witgoedregeling in het kader van categorale bijzondere bijstandsverlening. Er wordt veel gevraagd, bij elkaar een 20 tal kopieën om te beginnen en dat kan oplopen tot zo’n 60 tal documenten. Een en ander geldt ook voor de bijstandsregelingen.
Op ambtelijk niveau is overleg met Hoorn gaande in een poging deze regelingen tezamen te rationaliseren en zo te vereenvoudigen.
Het trieste is dat hoewel het allemaal veel eenvoudiger lijkt te kunnen, dit nog steeds niet gebeurt. We mopperen op het rijk vanwege de vele aanwijzingen en circulaires, maar als gemeente vragen we onze burger ook vaak heel veel en alles moet aangetoond worden met heel veel papierwerk. Bezinning op de vraag wat echt nodig is moet plaatsvinden.
Wanneer de WMO ingevoerd is en de burger voor dat befaamde ene loket staat, moet het beleid helder zijn, dienstbaar en de burger zo min mogelijk belasten. Een nieuwe golf van regels - en deze keer gemeentelijke - is het laatste dat we nodig hebben .

Communicatie

BenW willen de communicatie met de burger verbeteren. Er is daarvoor een heel rijke agenda; speelplaatsen, verkeer, fietsroutes, blauwe zone, milieuzaken en nog veel meer. Daarnaast zijn er de dagelijkse ergernissen van veel mensen over de krappe parkeermogelijkheden, het foute parkeren en - speciaal voor de minder goed ter been zijnden - de ongelijke straattegels en de verschillende smalle stoepen als men een rollator moet gebruiken. Het harde rijden in vele straten vooral ’s avonds, gevaarlijk en een bron van ergernis. Het zijn op zich banale zaken maar zij bepalen mede de kwaliteit van hier wonen en leven. De voorgenomen gesprekken met ouderen op het DCL zijn al meermalen afgezegd. Jammer, een gemiste kans. Wat vindt het college van een ideeënbus op het gemeentehuis?
De terugkeer van de wijkgesprekken stond ook vorig jaar hoog op de agenda. Hopelijk komt het er dit jaar van want het is een effectief middel gebleken de communicatie bestuur-burger te verbeteren.

Wonen

Het thema wonen komt in de bespreking van de begroting jaarlijks terug.
Al jaren pleit de PvdA voor meer betaalbare bouw en met vele andere partijen voor prioriteit voor senioren en jongeren. Met een vaak beperkt aantal aanpassingen in de woningen kunnen vele senioren nog jaren blijven wonen op de vertrouwde plek waar men zich thuis voelt en een sociaal netwerk heeft. Gericht beleid terzake is meer dan wenselijk.
In het concept plan Woonvisie lezen we dat de toekenning van woningen door Woningnet zou moeten gebeuren per 1 januari 2007.Na de inwerkingtreding van de nu in de Tweede Kamer aangenomen huurwetgeving zullen er veel minder woningen in de sociale sector worden verhuurd door de koppeling van de huur aan de WOZ-waarde.
Als de toewijzing van woningen via Woningnet gaat verlopen, dan moet het zeker niet eerder dan bij oplevering van Luyendijk-zuid. De PvdA stelt daarom voor, die ingangsdatum te koppelen aan de beschikbaarheid van nieuwe woningen in Luyendijk.

Investeringen

Het college wil voortvarend te werk gaan en vraagt de raad op pagina 11 haar te autoriseren alle nieuwe investeringen te doen die in deze begroting zijn opgenomen. Wij zijn van mening dat er ook nieuwe uitgaven gedaan worden die wel degelijk in de raad aan de orde moeten komen. Ik noem de onderwerpen die wij graag komend jaar ter autorisatie geagendeerd willen zien. - De positie van het Dorpshuis /Bibliotheek en de daarvoor bestemde uitgaven, zie blz 38 - Realisatie ontmoetingsplek voor de categorie 18+ (blz.38) - Het jeugd en jongerenbeleid en de positie van Geen Geintjes - De ontsluitingsweg en de aanleg van de rotonde Ijdoornlaan - De Oost/West verbinding
De investeringen onder 6.8 lijken ons wel erg bescheiden.

Het beeld dat uit deze begroting naar voren komt is optimistisch en positief. Voor vele burgers blijven er zorgen die met deze mooie begroting niet worden weggenomen. De huisvesting van jongeren en bejaarden is een klassiek thema maar nog steeds actueel. Er is stille armoede die we moeilijk in zicht krijgen en daardoor te weinig bespreken. Het beeld dat de gemeentes mede veroorzakers zouden zijn van de armoedeproblematiek omdat zij te weinig zouden uitgeven aan de bijzondere bijstand is onjuist. Onderzoek van de G27 toont aan dat de gemeentes afgelopen jaar in het gat zijn gesprongen dat het Rijk heeft laten vallen. Het landelijk budget voor minimabeleid is gedaald van 511 naar 325 miljoen euro. Gemeenten hebben ruimhartig geld bijgelegd uit hun vaak beperkte middelen . De wettelijke bijstandsnorm zou verhoogd moeten worden, structureel extra middelen voor schuldhulpverlening en meer financiële en wettelijke middelen voor maatwerkoplossingen. (VNG magazine september 2006 nr22 blz 7)
Er bestaan in Landsmeer nog steeds drempels om bijstand aan te vragen; de eerder genoemde bureaucratische eisen en soms de onbekendheid van de mogelijkheden. Daarnaast blijft voor degenen die langdurig zijn aangewezen op de overlevingsregeling van de bijstand, behoefte bestaan aan de mogelijkheid om meer dan thans mogelijk categorale bijstand te kunnen verlenen.

Komend jaar zal de WMO worden ingevoerd.

De gemeente krijgt veel beleidsvrijheid en maakt voor de uitvoering van de wet elke vier jaar een plan. Het eerste beleidsplan moet in 2007 worden vastgesteld. De gemeente is verplicht dat te doen in samenspraak met de burgers, in het bijzonder met de burgers om wie het gaat en hun belangenorganisaties. Met de steun en de beschikbare deskundigheid van de raad krijgt de gemeente instrumenten in handen om daadwerkelijk een samenhangend sociaal verantwoord beleid te realiseren. Wij wensen BenW veel succes met de uitvoering van haar plannen en voornemens.